|
AVRUPA BİRLİĞİ: GENEL BİLGİLER
Dr. Hasan Hüseyin YILDIRIM &
Uzm. Türkan YILDIRIM
-
Avrupa Birliği Nedir?
-
Avrupa Birliği'nin Kurumları
-
Avrupa Birliği Mevzuatı
-
Avrupa Birliği Antlaşmaları
-
Avrupa Birliği Genişleme Süreci
-
Avrupa Birliği'nde Karar Alma
Biçimleri
Avrupa Topluluğu (AT), yeni
adıyla Avrupa Birliğini oluşturan üç Topluluktan biridir. Diğer iki Topluluk
AKÇT ve AAET. Avrupa Topluluğunun kuruluşundaki ilk adı AET olup Avrupa
Topluluğu adı 1992 tarihinde Kurucu Anlaşmada değişiklikler yapan Maastricht
Anlaşması ile getirilmiş, aynı Anlaşma uyarınca üç Topluluğun oluşturduğu birlik
Avrupa Birliği olarak adlandırılmıştır.
Avrupa Birliği,
Maastricht Antlaşmasıyla oluşturulmuş ve daha sonra Amsterdam Antlaşmasıyla da
güçlendirilmiş ve aşağıdaki Tablo’da gösterilen üç sütundan oluşan bir
Birliktir. Avrupa Birliği barışı korumak, ekonomik
ve sosyal ilerlemeyi pekiştirmek amacı ile bir araya gelmiş 25 üye Ülke’den (1
Mayıs 2004) oluşmaktadır. 2007 yılında Romanya ve Bulgaristan'ın katılımı
beklenmektedir. Türkiye ile üyelik müzakerelerine başlanıp başlanmayacağı Aralık
2004'de belli olacak.
Kaynak: Yıldırım, Hasan Hüseyin.
Avrupa Birliği Sağlık Politikaları: Avrupa Birliği'ne Üye ve Aday
Ülkelerin Sağlık Sistemlerinin Karşılaştırmalı Performans Analizi ve Politika
Önerileri. H.Ü. Sağlık Bilimleri Enstitüsü, 2004 (Yayınlanmamış Doktora Tezi).
-
Avrupa Birliği Komisyonu
-
Avrupa Birliği Konseyi
-
Avrupa Birliği Parlamentosu
-
Ekonomik ve Sosyal Komite
-
Bölgeler Komitesi
-
Avrupa Adalet Divanı
-
Diğerleri
Birincil mevzuat (Kurucu Antlaşmalar)
İkincil Mevzuat (Tüzükler, Direktifler, Bildirimler, Görüşler)
Paris, Roma, Tek Avrupa Senedi (TAS), Maastricht, Amsterdam, Nice, Anayasa
Tablo: Avrupa
Birliği Kurucu Ülkeleri ve Genişlemesi Süreci
|
Genişleme
Dalgası-Yıl |
AB’ye
katılan/katılacak ülkeler |
|
Kurucu Ülkeler |
Fransa, Almanya, Belçika, İtalya,
Lüksemburg ve Hollanda |
|
1.Genişleme: 1973 |
İngiltere, Danimarka ve İrlanda |
|
2.Genişleme: 1981 |
Yunanistan |
|
3.Genişleme: 1986 |
İspanya, Portekiz |
|
de facto Genişleme: 1990 |
İki Almanya’nın birleşmesi |
|
4.Genişleme: 1995 |
Avusturya, İsveç, Finlandiya |
|
5. Genişleme: Yeni Genişleme Süreci |
|
1 Mayıs 2004 |
Çek Cumhuriyeti, Estonya,
Güney Kıbrıs, Letonya, Litvanya,
Macaristan, Malta, Polonya, Slovakya ve
Slovenya |
|
1 Ocak 2007, üyelik
öngörülmektedir |
Bulgaristan, Romanya |
|
Ne zaman üye olacağı
belli değil, Türkiye’nin ortaya koyacağı performans çerçevesinde Aralık
2004’de müzakere tarihi verilebilir |
Türkiye |
|
17-18 Haziran 2004 tarihlerinde gerçekleştirilen Brüksel Zirvesi'nde adaylık
statüsü verilen Hırvatistan'la tam üyelik müzakerelerinin 2005'de
başlatılması öngörülmektedir. |
Hırvatistan* |
Kaynak: Yıldırım, Türkan. Avrupa
Birliği Genişlemesi ve Sağlık:Avrupa Birliği'ne Uyum Sürecinde Türk Sağlık
Sisteminin Karşılaşabileceği Sorunlar Hakkında Değerlendirmeler. H.Ü. Sağlık
Bilimleri Enstitüsü, 2004 (Yayınlanmamış Bilim Uzmanlığı tezi).
*Hırvatistan'a
ilişkin bilgi sonradan eklenmiştir.
Avrupa Birliği'nde karar alma sürecinde dört temel yöntem söz
konusudur:
-
Danışma (consultation procedure)
-
Onay (assent procedure)
-
İşbirliği (co-operation procedure)
-
Ortak Karar Alma (co-decision procedure)
|
